DIE MINERALARTEN DES WALDVIERTELS

Alphabetische Übersicht

Andreas Thinschmidt

Aktualisierter Textauszug aus einem im Jahr 2008 erschienenen Artikel

 

Die vorliegende Übersicht der bisher bekannten Mineralarten des Waldviertels basiert auf den Erkenntnissen aus dem Forschungsprojekt Neubearbeitung der Mineralvorkommen und -fundstellen Niederösterreichs. Sie wurde im Buch "Waldviertel - Kristallviertel" veröffentlicht, das in der Schriftenreihe des Waldviertler Heimatbundes, Band 49 (März 2008), erschienen ist. Diese Liste wird laufend mit dem wachsenden Kenntnisstand des Projektes aktualisiert (aktueller Stand: August 2010).

 

Systematische Übersicht

 

Synonyme, Varietätsnamen und veraltete Bezeichnungen

 


 

Erläuterungen zur Tabelle:

 

Die Kürzel bedeuten: Gem. = Mineralgemenge; Grp. = Mineralgruppe oder -reihe; Var. = Varietät; Die römischen Zahlen geben die Mineralklasse an, der die Minerale angehören. Fragliche und vermutete, aber nicht eindeutig bestimmte Minerale sind mit einem Fragezeichen versehen.

 

 

Achat

Var.

IV

Galenit

 

II

Palygorskit

 

VIII

Adular

Var.

VIII

Galenobismutit

 

II

Papierspat

Var.

V

Aktinolith

 

VIII

Geldolomit

Var.

V

Paracoquimbit

 

VI

Alabandin

 

II

Gelmagnesit

Var.

V

Paragonit

 

VIII

Albit

 

VIII

Gibbsit

 

IV

Paratacamit

 

III

Allanit

 

VIII

Gips

 

VI

Pargasit

 

VIII

Almandin

 

VIII

Gismondin

 

VIII

Pennin

Var.

VIII

Aluminocopiapit

 

VI

Glimmer

Grp.

VIII

Pentlandit

 

II

Alunit

 

VI

Gmelinit

 

VIII

Periklin

Var.

VIII

Alunogen

 

VI

Goethit

 

IV

Perthit

Var.

VIII

Amazonit

Var.

VIII

Gold

 

I

Phakolith

Var.

VIII

Amethyst

Var.

IV

Graftonit

 

VII

Phenakit

 

VIII

Amiant

Var.

VIII

Granat

Grp.

VIII

Phengit

Var.

VIII

Amphibole

Grp.

VIII

Graphit

 

I

Phillipsit

 

VIII

Amstallit

 

VIII

Greenockit

 

II

Phlogopit

 

VIII

Analcim

 

VIII

Grossular

 

VIII

Pickeringit (?)

 

VI

Anatas

 

IV

Gurhofian

Var.

V

Picotit

Var.

IV

Andalusit

 

VIII

 

 

 

Piemontit

 

VIII

Andesin

 

VIII

Halloysit-10Å

 

VIII

Pilit

Var.

VIII

Andradit

 

VIII

Halloysit-7Å

 

VIII

Pimelit (?)

 

VIII

Ankerit

 

V

Halotrichit

 

VI

Pinit

Var.

VIII

Anomit

Var.

VIII

Hämatit

 

IV

Pistomesit

Var.

V

Anophorit

Var.

VIII

Harmotom

 

VIII

Plagioklase

Grp.

VIII

Anorthit

 

VIII

Hedenbergit

 

VIII

Plasma

Var.

IV

Anthophyllit

 

VIII

Helvin

 

VIII

Pleonast

Var.

IV

Antigorit

 

VIII

Hemimorphit

 

VIII

Plumbojarosit

 

VI

Antiperthit

Var.

VIII

Hercynit

 

IV

Prehnit

 

VIII

Apatit

Grp.

VII

Hessonit

Var.

VIII

Pumpellyit

 

VIII

Apophyllit

 

VIII

Heulandit

 

VIII

Pyrit

 

II

Aquamarin

Var.

VIII

Hexahydrit

 

VI

Pyroaurit

 

V

Aragonit

 

V

Hibschit

 

VIII

Pyrolusit

 

IV

Arsenopyrit

 

II

Holzopal

Var.

IV

Pyromorphit

 

VII

Augit

 

VIII

Hornblende

 

VIII

Pyrop

 

VIII

Autunit

 

VII

Hornstein

Var.

IV

Pyrophanit

 

IV

Axinit

Grp.

VIII

Huntit

 

V

Pyrophyllit

 

VIII

Azurit

 

V

Hyalit

Var.

IV

Pyroxene

Grp.

VIII

 

 

 

Hydrobiotit

Var.

VIII

Pyrrhotin

 

II

Baileychlor

 

VIII

Hydrogrossular

Var.

VIII

 

 

 

Baryt

 

VI

Hydromagnesit

 

V

Quarz

 

IV

Bavenit

 

VIII

Hydronium-Jarosit

 

VI

 

 

 

Beraunit

 

VII

Hydrotalkit

 

V

Ranciéit

 

IV

Bergkristall

Var.

IV

Hydroxylapatit

 

VII

Rauchquarz

Var.

IV

Bergleder / -holz / -kork

Var.

VIII

Hydrozinkit

 

V

Rhipidolith

Var.

VIII

Bernstein (?)            

 

IX

Hypersthen

Var.

VIII

Rhodesit (?)

 

VIII

Bertrandit

 

VIII

 

 

 

Rhodochrosit

 

V

Beryll

 

VIII

Illit

 

VIII

Richterit

 

VIII

Biotit

 

VIII

Ilmenit

 

IV

Römerit

 

VI

Bismuthinit

 

II

 

 

 

Rosenquarz

Var.

IV

Bismutit (?)

 

V

Jarosit

 

VI

Rossmanit

 

VIII

Blätterspat

Var.

V

Jaspis

Var.

IV

Rozenit

 

VI

Bornit

 

II

Jodargyrit

 

III

Rubellit

Var.

VIII

Brochantit

 

VI

 

 

 

Rubin

Var.

IV

Bronzit

Var.

VIII

Kalifeldspäte

Grp.

VIII

Rutil

 

IV

Brookit

 

IV

Kanonenspat

Var.

V

 

 

 

Brucit

 

IV

Kaolinit

 

VIII

Sagenit

Var.

IV

Brushit

 

VII

Kappenquarz

Var.

IV

Salit

Var.

VIII

Buergerit

 

VIII

Karbonat-Fluorapatit (?)

Var.

VII

Sampleit

 

VII

Byssolith

Var.

VIII

Karbonat-Hydroxylapatit (?)

Var.

VII

Saphir

Var.

IV

Bytownit

 

VIII

Kassiterit

 

IV

Saponit

 

VIII

 

 

 

Katophorit

 

VIII

Sardonyx

Var.

IV

Calcit

 

V

Klinoamphibole

Grp.

VIII

Scheelit

 

VI

Carneol

Var.

IV

Klinochlor

 

VIII

Schörl

 

VIII

Cerussit

 

V

Klinohumit

 

VIII

Schwefel

 

I

Chabasit

 

VIII

Klinoptilolith (?)

 

VIII

Sekaninait

 

VIII

Chalcedon

Var.

IV

Klinopyroxene

Grp.

VIII

Sepiolith

 

VIII

Chalkanthit

 

VI

Klinozoisit

 

VIII

Serizit

Var.

VIII

Chalkopyrit

 

II

Korund

 

IV

Serpentin

Grp.

VIII

Chamosit

 

VIII

Kupfer

 

I

Sheridanit

Var.

VIII

Cheralith

Var.

VII

Kyanit

 

VIII

Siderit

 

V

Chlorit

Grp.

VIII

 

 

 

Sideroplesit

Var.

V

Chondrodit

 

VIII

Labradorit

 

VIII

Silber

 

I

Chromdiopsid

Var.

VIII

Laumontit

 

VIII

Sillimanit

 

VIII

Chromit

 

IV

Lawsonit

 

VIII

Sjögrenit

 

V

Chrysoberyll

 

IV

Lepidokrokit

 

IV

Skapolith

Grp.

VIII

Chrysotil

 

VIII

Lepidolith

Var.

VIII

Slavikit

 

VI

Citrin

Var.

IV

Leuchtenbergit

Var.

VIII

Smaragdit

Var.

VIII

Cleavelandit

Var.

VIII

Levyn (?)                  

 

VIII

Smektit

Grp.

VIII

Cobaltit

 

II

Limonit

Gem.

IV

Smithsonit

 

V

Coelestin (?)

 

VI

Lizardit

 

VIII

Spessartin

 

VIII

Columbit

Grp. Var.

IV

 

 

 

Sphalerit

 

II

Copiapit

 

VI

Magnesio-Arfvedsonit

 

VIII

Sphen

Var.

VIII

Coquimbit

 

VI

Magnesio-Axinit

 

VIII

Spinell

 

IV

Cordierit

 

VIII

Magnesiocopiapit

 

VI

Stannin

 

II

Covellin

 

II

Magnesit

 

V

Staurolith

 

VIII

Cowlesit

 

VIII

Magnetit

 

IV

Stellerit

 

VIII

Crandallit

 

VII

Malachit

 

V

Stevensit

 

VIII

Cristobalit

 

IV

Manganaxinit

 

VIII

Stilbit

 

VIII

Cronstedtit

 

VIII

Manganit

 

IV

Synchisit

 

V

Cubanit

 

II

Manganomelan

Gem.

IV

Szomolnokit

 

VI

Cummingtonit

 

VIII

Margarit

 

VIII

 

 

 

Cuprit

 

IV

Marialith

 

VIII

Talk

 

VIII

 

 

 

Markasit

 

II

Tennantit

 

II

Danalith

 

VIII

Meerschaum (?)

Var.

VIII

Tenorit

 

IV

Delvauxit

 

VII

Meixnerit

 

IV

Tetraedrit

 

II

Dendritenopal

Var.

IV

Mejonit

 

VIII

Thomsonit

 

VIII

Diallag

Var.

VIII

Melanterit

 

VI

Thorianit

 

IV

Diaspor

 

IV

Menilitopal

Var.

IV

Thulit

Var.

VIII

Diopsid

 

VIII

Meta-Autunit

 

VII

Titanit

 

VIII

Dipyr

Var.

VIII

Meta-Uranocircit

 

VII

Tochilinit

 

II

Dolomit

 

V

Metavariscit

 

VII

Todorokit

 

IV

Dravit

 

VIII

Metavoltin

 

VI

Topas

 

VIII

Dumortierit

 

VIII

Mikroklin

 

VIII

Topazolith

Var.

VIII

Dypingit

 

V

Milarit

 

VIII

Tosudit

 

VIII

 

 

 

Milchopal

Var.

IV

Tremolit

 

VIII

Ecandrewsit

 

IV

Milchquarz

Var.

IV

Tridymit

 

IV

Edenit

 

VIII

Minium (?)

 

IV

Triplit

 

VII

Eis

 

IV

Mizzonit

Var.

VIII

Türkis

 

VII

Eisenblüte

Var.

V

Molybdänit

 

II

Turmalin

Grp.

VIII

Eisenkiesel

Var.

IV

Monazit

 

VII

 

 

 

Elbait

 

VIII

Mondstein

Var.

VIII

Uralit

Var.

VIII

Enstatit

 

VIII

Montmorillonit

 

VIII

Uraninit

 

IV

Ephesit

 

VIII

Mordenit

 

VIII

Uranocircit

 

VII

Epidot

 

VIII

Morion

Var.

IV

Uricit

 

IX

Epsomit

 

VI

Muskovit

 

VIII

Uvit

 

VIII

Ettringit

 

VI

 

 

 

 

 

 

Euxenit-(Y)

 

IV

Natrodufrenit

 

VII

Variscit

 

VII

 

 

 

Natrojarosit

 

VI

Vermiculit

 

VIII

Fassait

Var.

VIII

Natrolith

 

VIII

Vesuvian

 

VIII

Feldspäte

Grp.

VIII

Nontronit

 

VIII

Vivianit

 

VII

Felsöbányait

 

VI

Nordstrandit

 

IV

 

 

 

Ferro-Aktinolith

 

VIII

 

 

 

Wad

Gem.

IV

Ferro-Axinit

 

VIII

Offretit (?)

 

VIII

Wellsit

Var.

VIII

Ferrocolumbit

 

IV

Omphacit

 

VIII

Wismut

 

I

Ferro-Edenit

 

VIII

Olenit

 

VIII

Wolframit

Grp. Var.

IV

Ferropargasit

 

VIII

Oligoklas

 

VIII

Wolframo-Ixiolith

 

IV

Ferrosalit

Var.

VIII

Olivin

Grp. Var.

VIII

Wollastonit

 

VIII

Ferrosilit

 

VIII

Onyx

Var.

IV

 

 

 

Feuerstein

Var.

IV

Opal

 

IV

Xenotim-(Y)

 

VII

Fibroferrit

 

VI

Orthoamphibole

Grp.

VIII

Xylolith

Var.

IV

Flint (?)

Var.

IV

Ortho-Ferrosilit

 

VIII

 

 

 

Fluorapatit

 

VII

Orthoklas

 

VIII

Zeolithe

Grp.

VIII

Fluorit

 

III

Orthopyroxene

Grp.

VIII

Zinkit

 

IV

Forsterit

 

VIII

 

 

 

Zirkon

 

VIII